Dikkat Geliştirme

DEHB Nedir?

Dikkat Eksikliği ve Hiperaktivite Bozukluğu Nedir?

Dikkat Eksikliği ve Hiperaktivite Bozukluğu (DEHB); çocukluk çağında başlayan ve etkisi tüm bir yaşama yayılabilen süreğen bir nöroçeşitlilik türüdür. Biyolojik kökenleri üzerine yapılan kalıtımsal araştırmalarla birlikte beyin görüntüleme çalışmaları da bu hastalığı anlayabilmemiz yönünde önemli faydalar sağlamıştır. DEHB’si olan bir bireyin beyin aktivitelerinde beyin gelişimini, dikkati, hareketsiz oturma yeteneğini ve kendini kontrol edebilmeyi etkileyen farklılıklar bulunur ve dikkatini toplamada, dürtüsel davranışlarını kontrol etmede zorluklar yaşayabilir. Genellikle ilk olarak çocuklukta teşhis edilir ve çoğu zaman yetişkinlik süresince de devam eder.

DEHB; akademik ve mesleki başarılar, kişilerarası ilişkiler ve günlük işlevsellik gibi birçok yönden bireyin hayatını etkileyebilmektedir.

Üç ana DEHB türü vardır:

  1. Dikkatsiz DEHB,
  2. Hiperaktif-dürtüsel DEHB,
  3. Kombine DEHB.

Katıldığı Seminerler, Sertifikalar, Eğitimler

Dikkatsiz DEHB’ye sahip bireyler aşağıdaki belirti ve semptomları bulundurabilir:

  • Okulda, işte ya da diğer etkinliklerde ayrıntılara çok dikkat etmez veya dikkatsizlikten dolayı hatalar yapar;
  •  Çoğu zaman görevlerde veya oyun etkinliklerinde dikkatini toparlamakta güçlük çeker;
  • Doğrudan kendisiyle konuşulduğunda çoğu zaman dinlemiyormuş gibi gözükür;
  • Yönergeleri takip etmekte güçlük çeker ve okul ödevlerini, ev işlerini veya iş yerindeki görevlerini bitiremez;
  • Genellikle görevleri ve etkinlikleri organize etmede sorun yaşar;
  • Uzun bir süre zihinsel çaba gerektiren görevlerden kaçınır, bunları sevmez veya yapmakta isteksizdir;
  • Eşyalarının yerlerini hatırlamakta güçlük çeker ve sıklıkla kaybeder;
  • Dikkatleri kolayca dağılır.

Hiperaktif-dürtüsel DEHB’ye sahip bireyler aşağıdaki belirti ve semptomları bulundurabilir:

  • Sık sık kıpırdanır, ellerini ve ayaklarını yere vurur, oturduğu yerde kıvranır;
  • Genellikle oturması gereken durumlarda beklenmedik bir şekilde ayağa kalkar;
  • Uygun olmayan koşullarda koşmaya başlayabilirler veya bir yerlere tırmanmak isteyebilirler;
  • Çocuklukta sessizce oyun oynamakta sıkıntı yaşarlar;
  • Sürekli bir hareketlilik halindedirler;
  • Çoğu zaman sıra beklemekte zorlanırlar;
  • Başkalarının sözünü kesip araya girebilirler;
  • Sınıf ortamında sorulan soru tamamlanmadan ağızlarından cevabı kaçırabilirler ve genellikle gereğinden fazla konuşurlar.

Kombine DEHB’ye sahip hastalar hem dikkatsiz DEHB hem de hiperaktif-dürtücü DEHB semptomlarını eşit bir ağırlıkta sergilerler.

DEHB belirtileri genellikle stres altında, bireyin alışık olmadığı durumlarda, yapılandırılmamış ortamlarda ve yapılması gereken işlerin karmaşık olduğu durumlarda şiddetlenir. Çocuğuna destekleyici ve tutarlı bir ortam hazırlayabilen ebeveyn, çocuğunun bazı belirtilerle başa çıkmasında yardımcı olabilir. Destekleyici ve yapılandırılmış bir ortama gereksinimi olan çocuklarda evdeki karmaşık ortam, var olan DEHB semptomlarını şiddetlendirebilir ya da komorbid durumların gelişmesine yol açabilir.

Eskiden çocukların yetişkin olunca DEHB semptomlarının ortadan kaybolacağı düşünülüyordu ama artık DEHB semptomlarının hayat boyu devam edebileceğini biliyoruz. Araştırmalar, insanlar yaşlandıkça semptomlar değişse bile çocuk yaşta DEHB tanısı konulan bir bireyin yetişkinlikte de bu durumdan etkilendiğini ortaya koydu. DEHB teşhisi konan çocukları yetişkinliğe kadar takip eden bir çalışmada araştırmacılar, çocuklukta teşhis konulan bireylerin %29’unun yetişkin olunca da DEHB belirtileri gösterdiğini tespit etti.

  • Dikkat Dağınıklığı ve Hiperaktivite Bozukluğu Ne Değildir?

Dikkat Eksikliği ve Hiperaktivite Bozukluğu, dalgın dalgın bakmak veya sürekli hareket halinde olmak değildir. Her hareketli kişiyi “hiperaktif”, her dalgın kişiyi de “dikkat eksikliği var” şeklinde etiketlemek hem DEHB’yi hem de bu kişilerin yaşadığı sorunları hafife almak olur.

  • Her Hareketli Çocuk Hiperaktif Midir?

Her hareketli çocuk hiperaktif değildir. Hareketli olmak, enerjik olmak normal çocuk davranışlarından biridir. Ancak, bazı çocuklar normalden daha fazla hareketlidir ve dikkat süreleri kısa olabilir. Bu durumda, bir uzmanın değerlendirmesi gerekebilir. Hiperaktivite olarak tanımlanan dikkat eksikliği hiperaktivite bozukluğu (DEHB) gibi bir durum olabilir. Bununla birlikte, çocukların sadece hareketli olması, DEHB tanısı için yeterli değildir ve uzman bir değerlendirme yapılmalıdır.

Randevu Formu

Dikkatinizi Toplayın, Hayatınızı Kolaylaştırın

DEHB ile baş etmek zorlayıcı olabilir; ancak doğru destekle her şey mümkün. Siz ya da çocuğunuz için dikkat eksikliği, odaklanma güçlüğü ya da hiperaktivite gibi belirtiler yaşıyorsanız, şimdi harekete geçme zamanı. Uygun danışmanlık ve kişiye özel yöntemlerle daha dengeli, odaklı ve kaliteli bir yaşam için ilk adımı bugün atın.